Programma
& Tickets
1 t/m 11 september 2022 — Amsterdam
NTF
Pro
Search

Wie is wie … van de Toneeljury? Bram Jacobs!

Ieder jaar selecteert De Nederlandse Toneeljury de beste voorstellingen van het theaterseizoen. Wie zit er eigenlijk in de Toneeljury? En wat is voor hen de noodzaak van theater? We vroegen het aan ze.

Bram Jacobs: ‘Een theateravond is geslaagd als je uit je vaste manier van denken wordt getrokken’

Zijn eerste ervaringen met toneel had hij toen hij nog op de basisschool zat. Hij zat bij een toneelvereniging in het Limburgse dorp Horst, en daar speelden ze allerlei voorstellingen: van kluchten tot Shakespeares. ‘Ik herinner me heel vaag nog een Midzomernachtsdroom. Maar het is niet zo dat de vonk daar ontzettend is overgeslagen.’ Lacht: ‘Nee, het was allemaal behoorlijk gênant.’ 

Afgelopen theaterseizoen trad theaterprogrammeur Bram Jacobs (1988) toe tot de Nederlandse Toneeljury. Eigenlijk komt hij uit de muziek: via vrijwilligerswerk en jongerencentra – van het organiseren van feestjes, clubavonden, concerten tot festivals – is hij in het programmeervak gerold. Zo is hij in het circuit van de professionele poppodia terechtgekomen als programmeur: zoals Perron55 in Venlo. Vervolgens werkte hij als programmeur bij Parkstad Limburg Theaters, waar hij ook verantwoordelijk was voor de muziekprogrammering van de Heerlense festivals Cultura Nova en JazzOUT.  

Sinds 2019 neemt hij bij het Parktheater in Eindhoven de programmering van toneel, musical, muziek, show en circus voor zijn rekening.  ‘Mijn interesse is heel breed. Voor alles wat met kunst en cultuur te maken heeft – of dat nu toneel, popmuziek, film of iets anders is – geldt dat je wordt geïntroduceerd in iemands ideeënwereld. Voor mij is een theateravond geslaagd als je het gevoel hebt dat er een paradigmaverschuiving plaatsvindt: als je uit je vaste manier van denken wordt getrokken en wordt geconfronteerd met een manier waarop je nog nooit naar de wereld had gekeken.’ 

Een voorstelling die hem de afgelopen jaren erg is bijgebleven is Helpdesk van Wunderbaum, die in 2016 werd genomineerd voor het Nederlands Theater Festival en waarvoor actrice Wine Derkx dat jaar op de slotavond van het festival de Theo d’Or ontving voor beste vrouwelijke hoofdrol van dat seizoen. Jacobs zag de voorstelling destijds in een leeg kantoorpand in Den Haag. ‘Ik herinner met nog dat er op een heel mooie en respectvolle manier met de thematiek van eenzaamheid werd omgegaan, daar in dat lege kantoorpand in die enorme wolkenkrabber met uitzicht over Den Haag by night. Het was iets wat me echt overdonderde. Er gebeurde iets wat ik niet onder woorden kon brengen, maar het raakte me vol.’

Dat je niet meteen kan duiden wat je gezien hebt, is meestal een goed teken, stelt Jacobs. ‘Je wilt dat een voorstelling op meerdere lagen communiceert, dat is wat goed theater doet. Als je heel snel onder woorden kan brengen wat je zag, is het vaak niet zo interessant.’ 

Bij het Parktheater hoopt hij nieuw publiek aan te trekken. ‘Als ik voorstellingen programmeer ben ik daar heel erg mee bezig: heeft dit overtuigingskracht, kan dit iemand die nog niet is ingevoerd in het theater over de streep trekken? Kan deze voorstelling misschien datgene zijn waar iemand niet naar op zoek was, maar diegene wel hooked maakt aan theater?’ 

Als programmeur kijk je heel anders naar theater dan als jurylid, vertelt hij. ‘Je bent ook veel bezig met toepasbaarheid: hoe zou deze creatie werken in de zalen die ik vertegenwoordig, voor het publiek dat in die zalen komt, of zie ik potentieel in de stad om daar publiek bij te vinden? Je beoordeelt de artistieke kwaliteit, maar ook de commerciële potentie. In de jury gaat het sec om het beoordelen van makerschap en waarachtigheid. Dat levert heel andere gesprekken op.’

Verrijken de gesprekken die hij heeft met de jury ook zijn blik als programmeur? ‘Zeer zeker. De jury is een club met heel erg verschillende mensen, denkers en achtergronden: ik merk nu al dat ik voorstellingen zie die eerder niet zo snel op mijn radar zouden zitten.’

Zo was hij onlangs met drie vrienden naar de voorstelling Winter/21/J. van Ryan Djojokarso, een van de voorstellingen uit de huidige juryselectie. ‘Die voorstelling is een geweldige klap in je gezicht. Die vrienden waren nog nooit eerder naar theater geweest, en vonden het supervet. Naderhand kreeg ik een appje van een van hen: hij had de smaak te pakken en was de week erop meteen weer naar een voorstelling gegaan.’  

Hij noemt de voorstelling ‘een parel in onze selectie’, al is hij op de hele selectie heel trots. ‘Ryan Djojokarso weet op een heel knappe en ongeforceerde wijze genres met elkaar te vermengen. En die performer, Oliver Wagstaff, is echt fantastisch: hij is opgeleid als danser, maar hoe hij dat personage tot leven wekt, gaat veel verder dan dans alleen. Als dat een voorbode is van waar theater naartoe gaat, dan heb ik er heel veel zin in. En dan wens ik iedereen toe om dat te zien.’ 

Kom meer te weten over alle juryleden.

 

Acteur Cas Enklaar (79) overleden

Acteur Cas Enklaar is 20 juli j.l. op 79-jarige leeftijd overleden. Enklaar schreef toneelgeschiedenis als een van de oprichters van de ‘Koöperatieve Vereniging’ Het Werkteater, waaraan hij vijftien jaar verbonden bleef. Daarna speelde hij onder meer bij Baal, Toneelgroep Amsterdam en Nieuw West. Hij was al langere tijd ziek.

Na drie jaar kunstacademie en daarna de Amsterdamse Toneelschool, debuteerde Cas Enklaar (1943, Den Helder) in 1968 bij toneelgroep Centrum. Een jaar later vond Aktie Tomaat plaats, wat uiteindelijk leidde tot grote veranderingen in de theaterwereld. In 1970 was Enklaar een van de oprichters van het Werkteater. Geïnspireerd door The Open Theater en The Living Theatre uit New York, zette hij een theaterlaboratorium op met ruimte voor improvisatie, controversiële thema’s en interactie met het publiek in onder andere ziekenhuizen, gevangenissen en buurthuizen. Onder meer Joop Admiraal, René Groothof, Peter Faber, Marja Kok, Shireen Strooker en Gerard Thoolen waren collega’s.

Regisseurs, directeurs, toneelteksten en premières gingen in de ban. Ook alles wat hen als acteur was aangeleerd werd overboord gezet. In die tijd ontwikkelde Enklaar zijn later kenmerkende manier van spelen, die dicht bij hemzelf lag. ‘Er is nog steeds een hele sterke innerlijke logica bij mij die ik altijd volg. Die houdt ten eerste in dat je alles altijd geloofwaardig doet, niets geforceerd. En dat je speelt wat er ontstaat tussen jou en je tegenspeler, en niet je rol’ zei Enklaar vorig jaar nog in een interview met theatermaker Bo Tarenskeen. ‘Mijn overtuiging is dat je gewoon als jezelf moet praten op het toneel. Ik val op acteurs als het persoonlijk is. Hoe goed of hoe slecht, dat maakt me allemaal niet uit, als het maar persoonlijk is. Dat jij het bent die daar staat.’

In 1985 stapte Enklaar over naar Toneelgroep Baal en twee jaar later naar Toneelgroep Amsterdam. Daarna speelde hij bij steeds verschillende gezelschappen en producenten, waaronder de Toneelschuur, Bos Theaterproducties, Het Zuidelijk Toneel en Hummelinck Stuurman. Bij Carrousel werkte hij vaak samen met regisseur Matin van Veldhuizen. Vanaf 1992 maakte hij samen met actrice Els Ingeborg Smits als duo ‘Bas & Elze’ drie voorstellingen over oudere acteurs.

De laatste jaren was Enklaar te zien in meerdere productes van Nieuw West van Marien Jongewaard, zoals Ko, Love, Amateurs en Hoer. In hetzelfde interview met Tarenskeen noemde hij zijn samenwerking met Jongewaard de meest dierbare van de laatste jaren. Met Jongewaard, en ook René van ’t Hoff en Maureen Teeuwen, speelde Enklaar in 2018 ook het indrukwekkende Liefdesverklaring (voor altijd). De vier spelers die samen een flink deel van de geschiedenis van het theater in dit land belichamen brachten een ode aan het theatervak en maakten de balans op van hun relatie met het publiek.

Enklaars laatste rol in het theater was die van Nagg in Eindspel bij Theater Rotterdam in 2019. De voorstelling, ‘waarin de acteurs stuk voor stuk aan zichzelf ontstijgen’, behoorde tot de officiële juryselectie van het Nederlands Theater Festival. De terugkerende schaterlach van Enklaar om zijn eigen grappen werkte ‘ontwapenend en ontregelend’. Voor de succesreprise van Eindspel afgelopen seizoen was Enklaar te ziek en werd hij vervangen door Gerardjan Rijnders. Vorig jaar werd bij Enklaar slokdarmkanker geconstateerd.

Naast zijn theaterwerk, speelde Enklaar in meerdere film- radio- en televisieproducties. Hij maakte onder meer deel uit van de vaste ploeg van regisseur Theo van Gogh en stond in diens Medea, Terug naar Oegstgeest en Een dagje naar het strand.

Als schrijver en fotograaf legde Enklaar grote delen van zijn leven zelf vast. Over het Werktheater schreef hij bijvoorbeeld het boekje Brieven en foto’s: Het Werkteater 1980-1985. In 2008 bracht hij het openhartige Huizen en Herinneringen (Uitgeverij Prometheus) uit, met foto’s en verhalen van zijn Amsterdamse (nacht)leven.

Bron: Theaterkrant.nl

Alida Dors spreekt de Staat van het Theater én de Dans uit

Choreograaf, theatermaker en artistiek directeur van Theater Rotterdam Alida Dors draagt dit jaar zowel de Staat van het Theater tijdens het Nederlands Theater Festival op 1 september om 17:00 uur in de Kleine Komedie als de Staat van de Nederlandse Dans (30 september, tijdens de Nederlandse Dansdagen) voor. Zij is de eerste persoon in de geschiedenis die beide ‘Staten’ voor haar rekening neemt en brengt daarmee de twee kunstdisciplines theater en dans dichter bij elkaar.

Over de Staten
Traditiegetrouw opent het Nederlands Theater Festival het nieuwe theaterseizoen met De Staat van het Theater, waarin prominenten uit het culturele veld hun kijk op het Nederlandse theaterklimaat delen. Tijdens de Nederlandse Dansdagen wordt ieder jaar de Staat van de Nederlandse Dans voorgedragen door een persoon met een toonaangevende rol binnen de Nederlandse Danswereld. Dat Alida Dors beide Staten uitspreekt is een krachtig statement, waarmee ze bestaande tradities en conventies wil bevragen en openbreken. Ze beweegt zich dwars door de regels van de sector heen, zonder zich iets aan te trekken van grenzen tussen disciplines. Het Nederlands Theater Festival en de Nederlandse Dansdagen zien en supporten deze ontwikkeling.

Tobias Kokkelmans, directeur Nederlands Theater Festival:
“Meer dan trots zijn we dat Alida Dors dit jaar de Staat van het Theater zal verzorgen. Als artistiek directeur van Theater Rotterdam en komend vanuit de wereld van de dans, bestormt zij met haar teamgenoten de wereld van het theater. Als brug tussen deze twee werelden is ze een ware pleitbezorger van grenzeloze podiumkunst. We zijn dan ook zeer verheugd dat we haar perspectief mee mogen uitdragen in een unieke samenwerking met de Nederlandse Dansdagen.”

Alida Dors: “Dat beide festivals me deze uitnodiging geven is een mooie uitdaging. Ze hebben bewust samen deze keuze gemaakt, en ik ben in vorm en tekst vrij om te doen wat ik denk dat het beste past bij mijn boodschap. Daarmee hebben ze me overtuigd. Ik pak de mic op, want…my silence will not protect me…you…or us!”

Ronald Wintjens, directeur Nederlandse Dansdagen:
“Een stem is er om gehoord te worden…vooral als die stem Alida Dors heet.”

Over Alida Dors
Alida Dors is één van de pioniers van de hiphop-dans in Nederland. Door te werken op het snijvlak van tekst, dans, performance en muziek, heeft ze als theatermaker en choreograaf (inter)nationaal een goede reputatie en een stevig netwerk opgebouwd. Met haar werk creëert Alida avontuurlijke interdisciplinaire dance-chronicles met invloeden uit hiphop en moderne dans – sociaal en politiek bewust, urgent en relevant. Alida bevraagt de norm in de gevestigde theater- en danswereld. Zij staat voor een generatie leiders die haar wortels en culturele bagage koestert en meeneemt in alles wat zij doet. Als maker en als artistiek directeur van Theater Rotterdam streeft ze naar meerstemmigheid, en werkt ze actief aan het afbreken van de schotten tussen publieken, makers en disciplines.

Over het Nederlands Theater Festival en de Nederlandse Dansdagen
Het Nederlands Theater Festival (1 t/m 11 september) toont ieder jaar de mooiste voorstellingen van het afgelopen seizoen, geselecteerd door de Nederlandse Toneeljury. Traditiegetrouw opent het festival met de Staat van het Theater en eindigt het festival feestelijk in Internationaal Theater Amsterdam met het Gala van het Nederlands Theater, waar dé belangrijkste Nederlandse toneelprijzen worden uitgereikt, zoals de Louis d’Or en de Theo d’Or.

De Nederlandse Dansdagen (30 september t/m 6 oktober) vinden ieder jaar plaats in Maastricht. Tijdens het festival wordt een scala aan dansvoorstellingen en het beste van de Nederlandse dans getoond: van ‘klassiek’ tot ‘hiphop’ van ‘avant garde’ tot ‘moderne dans’. Het programma representeert hiermee de diversiteit van het Nederlandse dansaanbod en toont belangwekkende ontwikkelingen in de Nederlandse dans. De Staat van de Nederlandse Dans zal vanaf vrijdag 30 september 11:00 uur online te zien zijn.

De Staat van het Theater is een onderdeel van de NTF PRO dagen. Voor meer informatie en tickets: klik hier.

Pussy Riot-leider en activiste Maria Alyokhina spreekt The State of the World uit 

Op vrijdag 2 september om 17:00 uur in Internationaal Theater Amsterdam wordt The State of the World uitgesproken door Pussy Riot-leider en activiste Maria Alyokhina, die in mei uit Rusland vluchtte. The State of the World is een nieuwe jaarlijkse traditie tijdens het Nederlands Theater Festival waar internationale sprekers hun licht laten schijnen op zaken die op dit moment spelen in de wereld. Alyokhina wordt geïnterviewd door politicoloog, journalist en auteur Mounir Samuel.

MARIA ALYOKHINA
Na het geruchtmakende optreden van de Russiche performanceband Pussy Riot in een kathedraal in Moskou in 2012 – waarin ze onder meer de Maagd Maria opriepen om Poetin te verdrijven – zat Maria Alyokhina twee jaar gevangen in een Russische strafkolonie. De Russische machthebbers plaatsten meerdere leden van Pussy Riot op een lijst van zogenoemde buitenlandse agenten om hen te intimideren en hun invloed te beperken. Alyokhina had eerder opgeroepen tot demonstraties tegen de gevangenneming van Alexej Navalny. Kort daarna ging ze in hongerstaking. Sinds vorige zomer zat ze nog zes keer in de gevangenis. Eerder dit jaar slaagde Alyokhina erin Rusland te ontvluchten. Vermomd als maaltijdbezorger stak de politiek activiste, die op Poetins zwarte lijst staat, de grens over naar Litouwen: eerder kreeg ze te horen dat haar huisarrest zou worden omgezet in detentie in een strafkolonie.

RIOT DAYS
Meer dan een punkband profileert Pussy Riot zichzelf als een radicale beweging. Het kunstcollectief staat bekend als feministisch, pro-lhbti en anti-Poetin. Pussy Riot is deze zomer vanuit Litouwen op tournee door Europa. Vanwege de oorlog in Oekraïne is de tour, een rockopera gebaseerd op het boek Riot Days, dat Alyokhina schreef over haar ervaringen in een Russisch strafkamp, omgedoopt tot ‘anti-oorlogstournee’.

Klik hier voor kaarten.

WINNAARS ZILVEREN KREKELS BEKEND!

Vandaag maakt de VSCD Jeugdtheaterjury de winnaars van de Zilveren Krekels bekend; de prijzen voor de meest indrukwekkende producties en prestaties in het jeugdtheater. Uit deze selectie van de jury worden twee Gouden Krekels gekozen en deze wordt bekendgemaakt op zondag 11 september tijdens het Gala van het Nederlands Theater.

De winnaars van de Zilveren Krekels 2022 zijn:

IN DE CATEGORIE “MEEST INDRUKWEKKENDE PRODUCTIE”:

Birds | DOX (12+)
De vogels buiten zijn voor hem de vrijheid, hierbinnen kan de jongen geen kant op. Birds opent voor ons de deur naar zijn binnenwereld, letterlijk en figuurlijk. Zijn verdriet, woede en wanhoop worden weliswaar sierlijk gespiegeld in de bewegingen van de dansers, maar Birds is vooral rauw en recht voor je raap.

BullyBully | MAAS theater en dans (3+)
Prominente protserigheid voor peuters verklaard. De twee baasjes in BullyBully zijn elk in hun roze of groene universum de koning te rijk, maar het blijkt eenzaam en lelijk aan de top. BullyBully is een hartverwarmend pleidooi voor liefde en vriendschap, geschikt voor alle leeftijden.

De Baron van Münchhausen | Theater Sonnevanck & DIEHELEDING (7+)
Een fascinerende battle tussen waarheid en leugen, tussen wat echt is en fake, aanstekelijk actueel theater over de kracht van fantasie, in stuwende rapteksten.

Hold Your Horses | De Dansers (14+)
De unieke combinatie van de virtuoze bewegingspatronen met de meanderende melodieën van Guy Corneille maken van Hold Your Horses iets moois en ongrijpbaars. De voorstelling beweegt van klein vingerspel naar grootse gebaren en terug en nergens verliezen we onderweg de aandacht.

Trojan Wars | HNTjong/Het Nationale Theater (14+)
Grootse theaterprestatie waarin we al bingewatchend het vieze feest van een oorlog ingetrokken worden, met jeugdige onschuld als eerste slachtoffer.

IN DE CATEGORIE “MEEST INDRUKWEKKENDE PRESTATIE”:

Jelle Hoekstra voor zijn spel in Het Mysterie van Grote Mensen | Dakzonderhuis & STIP (6+)
Jelle Hoekstra is de spil in zijn eigen universum. Hij smeedt met ons een mooi theatraal bondje tegen vervelende en karikaturale volwassenheid.

Marlyn Coetsier voor haar spel en decorgebruik in De Stille Kletsmajoor | TG Winterberg (3+)
Het is bijna te veel wat Marlyn Coetsier ons voorschotelt. Laag op laag bouwt ze haar verhaal op, verzorgd en zorgvuldig, soepel schakelend tussen personages en publiek. Altijd soeverein meester van de situatie.

Perry Gits voor zijn multidisciplinaire optreden in PERRY | Tafel van Vijf (15+)
Perry Gits is fantastisch in het fluïde universum dat hij met zijn personage en entourage creeërt. Hij transformeert, intrigeert en fascineert.

De VSCD Jeugdtheaterjury 2022 bestaat uit:
Katinka Enkhuizen (voorzitter), programmeur Theater Rotterdam, Alex Mooren, programmeur Goudse Schouwburg , Marjet van Os, directeur Theater Cascade, Daan Valkhof, jeugdtheaterprogrammeur Het Nationale Theater, Urmie Plein, actrice, Hans Smit, journalist, Fiona Kelatow, theatermaker en docent

De uitreiking van de VSCD-prijzen wordt mogelijk gemaakt door de Podium Cadeaukaart.

NOMINATIES VSCD MIME/PERFORMANCE PRIJS 2022 BEKEND!

Vandaag maakt de Mimejury de nominaties voor de VSCD Mime/Performance Prijs bekend. De uitreiking vindt plaats tijdens de feestelijke afsluiter van het Nederlands Theater Festival: het Gala van het Nederlands Theater in Internationaal Theater Amsterdam op zondag 11 september 2022.

Om recht te doen aan de veelvormigheid van het hedendaagse aanbod, heeft de Mimejury haar terrein uitgebreid tot de theatrale performance. Daarom heet de prijs van nu af aan: de VSCD Mime/Performance Prijs.

De vijf genomineerde voorstellingen die vandaag bekend worden gemaakt, zijn alle vijf te zien tijdens het Nederlands Theater Festival van 1 t/m 11 september. Het gehele programma staat 4 juli online, dan start ook de kaartverkoop, via www.tf.nl

Genomineerd voor de VSCD Mime/Performance Prijs 2022 zijn:

Unseen – Jakop Ahlbom Company
Uit het juryrapport: ‘Choreograaf Jakop Ahlbom keert in Unseen terug naar de intimiteit van de driehoeksverhouding uit zijn vroegere werk. Geïnspireerd door de geheimzinnige speelfilm Bin-jip van de Zuid-Koreaanse filmmaker Kim Ki-Duk laat hij een indringer de woning betreden van een echtpaar dat elkaar is kwijtgeraakt. Bijzonder mooi is hoe Ahlbom de doorgaande beweging van een ronddraaiend podium met daarop een nostalgisch interieur onderdeel maakt van een uitgekiende choreografie. De balans tussen visuele verrassing en vertelkracht is groot in het hoopvolle relatiedrama dat Silke Hundertmark, Reinier Schimmel en Ahlbom zelf lichtvoetig verbeelden.’

Kadrage – Tuning People / Feikes Huis
Uit het juryrapport: ‘Verbeelding en spelplezier vieren hoogtij in deze sprankelende voorstelling, waarin Jef Van gestel en Peter Vandemeulebroecke hun eindeloze fantasie loslaten op dertig houten kaders. Die trekken zij eigenhandig omhoog uit het ingenieuze bouwsel van Sven Roofthooft en Tomislav Ruzic. De fysieke verhouding van de spelers/makers verandert mee met de gestadig kleiner wordende kaders. En in de regie van Harm van Geel schemert in de montage een emotionerende vertelling over de intieme verhouding van twee mannen, die elkaar uitdagen en bevechten, steunen of troosten en die tonen hoeveel rollen een mens in z’n leven kan vervullen, in relatie met een naaste.’

Anders is een hele normale Zweedse voornaam (6+) / Theater Artemis en Mimetheatergroep Bambie
Uit het juryrapport: ‘In Anders is een hele normale Zweedse voornaam laten Theater Artemis en Mimetheatergroep Bambie ons zien dat regels ook maar afspraken zijn. En dat wanneer je met z’n allen een stoel een spijker besluit te noemen, het niet per se een spijker hóeft te zijn. Zo banen zij de weg voor de andersdenkenden die vragen stellen bij gemaakte afspraken in onze samenleving en wordt Anders zijn, zoals de titel belooft, heel normaal. Het vraagt moed om van de norm af te wijken, maar het kán! Zelf als je daarvoor potentieel op een spijker gaat zitten.’

De Gabber Opera / URLAND
Uit het juryrapport: ‘De mannen van performancecollectief URLAND brengen met De Gabber Opera een ode aan de roes van het nachtleven. Opgesloten in een glazen kubus verbeelden vier gabberhousers met een superieur uitgevoerde herhalingsmimografie de leegte van hun/het dagelijks leven. Buiten de kubus geeft een spel van goddelijk licht, operamuziek en gezongen Duitse flarden Euripides hun kleine verhaal een grootse omkadering. Tot een oppergabber de opgefokte mannetjes de wereld in komt halen voor het uitleven van de roes en de snelle beats in de soundscape van Jimi Zoet de operaklanken van Annelinde Bruijs overvleugelen.’

After All Springville / Miet Warlop
Uit het juryrapport: ‘De Vlaamse beeldend kunstenaar Miet Warlop maakt objecttheater in een volstrekt originele stijl. In After All Springville steken uit haar tot leven gebrachte voorwerpen alleen de benen van de performers. Louter door hun bewegingen en verplaatsingen krijgen de verlegen kartonnen doos, het driftige elektriciteitskastje en de behoeftige receptietafel karakter. Rondom het kartonnen huis van een man die niets met de buitenwereld te maken wil hebben, ontstaat een geheimzinnige, woordloze vertelling over een verweesde gemeenschap. Opgelopen emoties krijgen een uitlaatklep in slapstick-ontploffingen en kleurrijke opblaasbare ruimtevullers. Onder het speelse oppervlak woedt een aanklacht tegen het egocentrisme van de hedendaagse consumptiemaatschappij.’

De Nederlandse Mimejury 2022 bestaat uit:
Nicole van Vessum (voorzitter) – directeur Theaterfestival De Parade, Irene Pronk – (vice-voorzitter) directeur Leidse Schouwburg/Stadsgehoorzaal, Berith Danse – directeur Pleintheater, Marlies Heuer – actrice, John de Weerd – programmeur Het Nationale Theater.

 

NOMINATIES VSCD TONEELPRIJZEN 2022 BEKEND!

Vandaag maakt de Nederlandse Toneeljury de nominaties voor de VSCD Toneelprijzen bekend. De uitreiking van de Toneelprijzen vindt plaats tijdens de feestelijke afsluiter van het Nederlands Theater Festival: het Gala van het Nederlands Theater in Internationaal Theater Amsterdam op zondag 11 september 2022.

In totaal worden 14 nominaties bekendgemaakt: voor de Theo d’Or (prijs voor de meest indrukwekkende vrouwelijke dragende rol), de Louis d’Or (prijs voor de meest indrukwekkende mannelijke dragende rol) en voor de meest indrukwekkende bijdragende rollen, de Colombina (vrouwelijke bijdragende rol) en de Arlecchino (mannelijke bijdragende rol).

Genomineerd voor de VSCD Toneelprijzen 2022 zijn:

GENOMINEERD VOOR DE THEO D’OR 2022
(prijs voor de meest indrukwekkende vrouwelijke dragende rol):

Charlie Chan Dagelet voor haar rol in Mamma Medea | Theatergroep Suburbia
De Nederlandse Toneeljury: “Charlie Chan Dagelet is de ruggengraat in deze enscenering van Mamma Medea. Dagelet zoekt de grenzen op van een uiteenlopende reeks aan emoties. Ze schuwt zowel het grote gebaar niet als de fijnzinnige verstilde detaillering. Zo biedt Dagelet met haar gedurfde spel nieuwe inzichten in de emoties en drijfveren van Medea. Met al haar grillige schakeringen tart Medea in de vertolking van Dagelet alle spelregels van de liefde. Zo onberekenbaar en intrigerend als Medea is, zo fascinerend en meeslepend is Dagelet in haar spel.”

Sien Eggers voor haar rol in Sartre & De Beauvoir | Het Zuidelijk Toneel
De Nederlandse Toneeljury: “In Sarte & De Beauvoir brengt Sien Eggers haar personage Simone de Beauvoir zo vloeiend, levendig en authentiek tot leven, dat je gaat geloven dat ze het echt is. Rustig en trefzeker onderzoekt ze wie haar personage is, in een formidabele acteerprestatie die in alle ingetogenheid ronduit meeslepend is. Eggers aanstekelijke spel raakt aan iets essentieels. Voorbij de euforische glimlach en priemende pretogen zien we een mens die de zin van het bestaan bevraagd en in haar zijn tevens antwoord biedt. Deze spanning wordt knap uitgespeeld zonder te hoeven worden uitgelegd.”

Janni Goslinga voor haar rol in De dokter | ITA Ensemble
De Nederlandse Toneeljury: “Janni Goslinga speelt dokter Wolf aanvankelijk streng en vastbesloten, blind voor haar eigen privileges. Uiteindelijk breekt ze, maar voor ze dat doet is er het verzet tegen dat breken, de barstjes die zichtbaar worden in het daarvoor onwrikbare masker: je ziet het in kleine trekjes in haar mimiek, een korte verloren blik die een grote pijn vermoedt. Eerder werd daar al subtiel op voorgesorteerd, in de verstilde scènes bij Ruth Wolff thuis, waar ze zich af en toe een glimp van kwetsbaarheid permitteerde. Hoezeer ze ook haar hakken in het zand zet, het personage boet nergens in aan sympathie.”

Hadewych Minis voor haar rol in Girls & Boys | Toneelgroep Oostpool
De Nederlandse Toneeljury: “In een regie van Daria Bukvić verleidt Hadewych Minis het publiek ten volle mee te gaan, het verhaal mee binnen te stappen tot er uiteindelijk ook voor het publiek geen ontsnappen meer mogelijk is, tot het vreselijke einde. Het is bijzonder knap hoe Minis een band met het publiek weet op te bouwen. Het publiek leeft mee, geniet mee en lijdt uiteindelijk ook mee. De omslag in het geluk is voor het personage niet te bevatten. Aan het einde is het publiek net zo radeloos als zij. Het is een verhaal dat helaas verteld moet worden en het publiek mag zich gelukkig prijzen dat Hadewych Minis dat op deze manier op zich neemt.”

GENOMINEERD VOOR DE LOUIS D’OR 2022
(prijs voor de meest indrukwekkende mannelijke dragende rol)

Jan-Paul Buijs voor zijn rol in BAAAAAA | Circus Treurdier
De Nederlandse Toneeljury: “Als Guido ontpopt Jan-Paul Buijs zich als het wankelmoedige middelpunt van een reeks hilarische gedachtenexperimenten, waarin zijn gepoogde ontworsteling aan de rigide groepsdynamiek van zijn middelbareschooltijd, keer op keer mislukt. Buijs incasseert met toenemende bitterheid en welgemeend verdriet de vernederingen en teleurstellingen die zijn leven aan elkaar rijgen. Zo maakt hij het publiek met smeuïg spel op genereuze wijze deelgenoot van deze curieuze theaterstudie naar binnenvetters. Buijs weet tegelijkertijd sympathie én antipathie op te wekken, in de zelfgenoegzaamheid waarmee het personage in zijn eigen slachtofferschap zwelgt. Zelden was het zo onduidelijk of je nu moet lachen of moet huilen.”

Jacob Derwig voor zijn rol in Verdriet is het ding met veren | Theater Rotterdam
De Nederlandse Toneeljury: “Jacob Derwig imponeert met grillig, ongepolijst en meerduidig spel in een voorstelling waarvan je hoopt dat die nog lang op het repertoire blijft. Zwaarte en humor wisselen elkaar af in de dubbelrol met de kraai die de pijn belichaamt en de vader die constant op de pijnlijke werkelijkheid wijst en wordt gewezen. Het is een prestatie van een toneelspeler die boven zijn rol uitstijgt, waarbij acteur en personage één worden, gespeelde emoties versmelten in echte emotie, en techniek en tekstbehandeling er niet meer toe doen. Een prestatie waarbij je hoofd nog enkel registreert en je hart volloopt.”

Bram Suijker voor zijn rol in Trojan Wars van HNTjong & Het Nationale Theater
De Nederlandse Toneeljury: “Het afgelopen seizoen mag met recht het seizoen van Bram Suijker genoemd worden. Met zijn rol in Trojan Wars brengt hij je tot voor Christus, hij brengt de oorlog in je hoofd en in je hart. Als Achilles toont hij zich een opvallend veelzijdig acteur. Hij breit de scènes tot een geheel, en kleurt dan plots weer regelrecht tegen. Hij observeert en waardeert. Hij heeft lief en stoot af. Hij is van niemand, maar zorgt voor velen. Hij maakt van Achilles een jongeman die je niet al te serieus moet nemen en precies hierdoor neem je hem als toeschouwer bloedserieus.”

GENOMINEERD VOOR DE COLOMBINA 2022
(prijs voor de meest indrukwekkende vrouwelijke bijdragende rol)

Denise Aznam voor haar rol in Lichter dan ik | Korthals Stuurman Theaterbureau
De Nederlandse Toneeljury: “Aznam weet binnen het traumatische verhaal van Lichter dan ik van begin tot einde authentiek te zijn in haar spel. Met haar kalme uitstraling weet zij op een aangename wijze de aandacht van de toeschouwer te trekken. Geen accentje is gespeeld, de Maleise leenwoorden klinken natuurlijk. Uit alles is voelbaar dat deze rol urgent is voor Aznam en dat zij alle emotionele fases van haar personages aangrijpt om het bredere verhaal van de Njai als Indische oermoeder neer te zetten.”

Wendell Jaspers voor haar rol in Een meeuw | Toneelgroep Maastricht
De Nederlandse Toneeljury: “Wendell Jaspers geeft het publiek een prachtige vertolking van Arkadina in Een meeuw. Het is indrukwekkend hoe zij van deze ogenschijnlijke diva een getormenteerd personage weet te maken. Ze gebruikt haar humor en groteske vertolking om een sluimerende tragiek te onthullen. In al haar onmacht vecht Arkadina tegen haar ouderdom. Achter haar smakelijke spel weet Jaspers uitermate goed voelbaar te maken dat er iets op het spel staat; een meedogenloos spel dat Arkadina lijkt te verliezen, maar tot het bittere einde zal moeten uitvechten. Met een precieze timing en totale overgave laat zij Een meeuw tot grote hoogte vliegen.”

Helen Kamperveen voor haar rol in What is Love | Theater Utrecht & DOX
De Nederlandse Toneeljury: “Trefzeker en ontroerend vertolkt Helen Kamperveen in What is Love de pijn van wat liefde en het gebrek daaraan is. Ze brengt haar teksten zonder poespas en gaat het dansante van de voorstelling met lef en verve aan. Uit alles in deze vertolking spreekt passie en loepzuiver vakmanschap, waarmee ze de voorstelling optilt en ook haar medespelers op sleeptouw neemt. Ze kan met recht een van ‘grande dames’ genoemd worden van het Nederlandse theaterlandschap, en is nog altijd een inspiratie voor velen. Met deze vertolking laat ze opnieuw zien dat die status volkomen terecht is.”

Ilke Paddenburg voor haar rol in De dokter | ITA Ensemble
De Nederlandse Toneeljury: “Ilke Paddenburg maakt indruk met haar trefzekere vertolking van Sam, het jonge buurmeisje van dokter Ruth Wolff. Te midden van al het acteergeweld, zorgt zij voor een aantal waardevolle rustpunten, die van grote betekenis zijn voor de zeggingskracht van de voorstelling. De liefde tussen Ruth en Sam lijkt vanzelfsprekend, ook al geeft Ruth haar de ene reprimande na de andere. Dit kantelt aan het eind van de voorstelling: dan breekt Paddenburg, en maakt ze op fenomenale wijze – en met de kwetsbaarheid én kracht die daaraan gepaard gaan – duidelijk dat identiteit voor veel mensen geen keuze is.”

GENOMINEERD VOOR DE ARLECCHINO 2022
(prijs voor meest indrukwekkende mannelijke bijdragende rol) 

Mark Kraan voor zijn rol in Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht | Theateralliantie
De Nederlandse Toneeljury: “Mark Kraan zoekt als vader van Christopher voortdurend naar evenwicht. Maar hij is veel meer dan alleen vader; hij is ook een verlaten man, die het vertrouwen in de wereld heeft verloren. Gekwetst verliest hij de controle met een groot gebaar. Waarop hij vervolgens met een wonderschone liefdevolle rust, de relatie weer weet te herstellen. Kraan laat onder al die grote gebaren met minutieuze details een kwetsbare man doorschemeren. Dat maakt van hem een man die je uiteindelijk het liefste wilt omarmen. Om hem de rust te geven die hij zo hartgrondig probeert te organiseren voor zijn zoon.”

 Majd Mardo voor zijn rol in Age of Rage | ITA Ensemble
De Nederlandse Toneeljury: “Als Orestes in Age of Rage zet Majd Mardo te midden van een overrompelend spektakel een jonge man neer, die tegelijkertijd krachtig en broos wordt vertolkt. Hij is soms zwaar in zijn uitingen en dan weer vederlicht. De onstuimige lichamelijkheid die hij aan de rol koppelt, maakt dat zijn teksten organisch en ontwapend direct uit zijn mond komen. Tegelijkertijd is zijn fysieke overgave in de rol meeslepend en indrukwekkend. Age of Rage is geregisseerd om te imponeren, en Mardo blijft tussen alle geweld en razernij moeiteloos overeind. Majd Mardo is een verrijking in de voorstelling en een verrijking in het toneelveld.”

 Dries Vanhegen voor zijn rol in Een meeuw | Toneelgroep Maastricht
De Nederlandse Toneeljury: “Tussen het geweld van onbeantwoorde verlangens speelt Dries Vanhegen als dokter Dorn de komische noot die dondersgoed weet dat er niets komisch is aan wat er gebeurt. In de kleinere dialogen ontroert hij als een man die zich niet meer voor kan stellen dat liefde op latere leeftijd ook schoonheid heeft. Dokter Dorn wordt door de luchtige vertolking van Dries Vanhegen een personage op de grens van berusting en verzet, die uiteindelijk een wezenlijke verandering doormaakt en daarmee op de valreep van de voorstelling – én van zijn eigen leven – werelden verzet.”

De Nederlandse Toneeljury 2022 bestaat uit:
Hadassah de Boer (voorzitter), presentator, programmamaker| Marjorie Boston, programmeur De Schuur en directeur RIGHTABOUTNOW INC.| Rehana Ganga, programmamaker Het Nationale Theater | Bram Jacobs, programmeur Parktheater Eindhoven | Sander Janssens, journalist NRC en Theaterkrant | Christiaan Mooij, artistiek coördinator Meervaart, regisseur | Fabian Pikula, programmeur Chassé theater | Marijke Schaap, stafdocent Master Creative Producing (AHK) | Dianne Zuidema, directeur Schouwburg Amstelveen.

De uitreiking van de VSCD-toneelprijzen vindt plaats tijdens het Gala van het Nederlands Theater, de slotavond van het Nederlands Theater Festival in Internationaal Theater Amsterdam op 11 september a.s. en wordt mogelijk gemaakt door de Podium Cadeaukaart:

Download de volledige juryrapporten hier.

 

 

 

 

Officiële Juryselectie 2022 bekend!

Het Nederlands Theater Festival barst dit najaar weer los! Na ingetogen jaren zetten we de deuren wagenwijd open met de mooiste voorstellingen van het afgelopen theaterseizoen. Ontdek een waaier aan verhalen op het podium, dwars door generaties en theatergenres, afkomstig uit de vele windstreken van Nederland en Vlaanderen.

Daarover later meer. Nu eerst: onder leiding van juryvoorzitter Hadassah de Boer selecteerde de Nederlandse Toneeljury de 12 meest indrukwekkende theaterproducties van het moment.

De Nederlandse Toneeljury: “De selectie is een ode aan de makers en het publiek die samen het theater maken. Laat de inhoud en de theatrale rijkdom van deze selectie het publiek verleiden om zich onder te dompelen in een theateravond vol schoonheid, troost, ontregeling, vermaak en verwondering.”

Vandaag maakte de jury haar selectie bekend. Tien van de twaalf producties uit de selectie zijn te zien tijdens de komende editie van het festival van 1 tot en met 11 september.

De kaartverkoop start begin juli via www.tf.nl

De Nederlandse Toneeljury kwam voor het Nederlands Theater Festival 2022 tot de volgende selectie (in alfabetische volgorde):   

BAAAAAA / Circus Treurdier
Uit het juryrapport: In BAAAAAA geeft Circus Treurdier de eeuwige underdog het podium. Dit levert een aantal geweldige scènes op, waarin de cast met smeuïg, onbeschaamd spel de meest walgelijke verschijningsvorm van de mens toont. Behalve een ijzersterke, gelaagde komedie, is BAAAAA ook muzikaal van zeer hoog niveau. De spelers boren een opvallend omvangrijk muzikaal spectrum aan: van vervreemdende klankharmonieën op het schooltoneel tot meerstemmige liedjes die ontroeren. BAAAAAA is een intelligent en hilarisch portret van hardnekkige groepsdynamica. 

De Dokter  / ITA – Ensemble / Robert Icke
Uit het juryrapport: Met De dokter brengt regisseur Robert Icke bij ITA een zeer ambitieus ideeënstuk waarin een zinderende wervelwind aan actuele pijnpunten en complexe thema’s voorbijkomt. In strak versneden scènes behandelt deze voorstelling filosofische, maatschappelijke en ethische dilemma’s, zonder ergens voorbij te gaan aan de menselijke maat. De dokter is beklemmend actueel, overweldigend en onverwacht ontroerend. Het is een stuk dat je laat nadenken over je eigen, onvermijdelijk subjectieve perspectief waarmee je je tot het identiteitsdebat verhoudt.  

Girls & Boys  / Toneelgroep Oostpool / Daria Bukvić
Uit het juryrapport: In regie van Daria Bukvić neemt Hadewych Minis de toeschouwer mee in een ijzingwekkend verhaal dat begint als een luchtige boy meets girl-story, maar eindigt als gitzwart drama. Bukvić wisselt verstilde momenten af met energieke bewegingssequenties die lucht en ruimte scheppen, en waarin het drama kan resoneren. Met haar open en eerlijke spel toont Minis hoe een personage de grootst mogelijke pijn te verwerken krijgt en probeert nieuwe houvast te vinden. De voorstelling laat je naar adem happend achter. 

La Codista  / Acteursgroep Wunderbaum / Marleen Scholten / Associazione TRAK / Theater Rotterdam
Uit het juryrapport: De monoloog La Codista van acteursgroep Wunderbaum is een mooi filosofisch kleinood over onze blik op tijd en tijdsbesteding. De voorstelling is aangrijpend én bevrijdend, in de manier waarop het personage van Marleen Scholten zich heeft verzoend met haar lot. Scholten werpt een zinvolle vraag op: wat moeten we met overbodige tijd? La Codista toont dat overbodige tijd verre van overbodig is, sterker nog: het is misschien wel een voorwaarde voor zingeving, creativiteit en ontspanning.  

Lady Chatterley’s Lover  / toneelgroep Amsterdam / Frascati Producties
Uit het juryrapport: In Lady Chatterley’s Lover onderzoeken Florian Myjer en Lisa Verbelen hoe vastgeroeste rolpatronen de huidige seksualiteit nog altijd in hun greep houden. Lady Chatterley’s Lover is op momenten confronterend, maar uiteindelijk vooral aangrijpend in hoe de performers bevrijding vinden in hun eigen marginaliteit. Beiden zijn op zoek naar herkenning. In hun allesoverwoekerende eenzaamheid vinden ze elkaar in een pleidooi voor liefde en seks op een manier die zich door niets en niemand laat beteugelen. Dat is moedig en prachtig. 

Lichter dan ik  / Korthals Stuurman Theaterproducties / Olivier Diepenhorst
Uit het juryrapport: In Lichter dan ik staat het verhaal centraal van een Javaanse njai. Op prachtige wijze laten de makers zien hoe vrouwen zich in de standenmaatschappij van toen met dat systeem van onderdrukking staande hebben gehouden. Met veel respect en aandacht hebben de makers gebruiken van andere culturen over het voetlicht gebracht.  Lichter dan ik is een verhaal dat ruimte geeft aan het perspectief van vrouwen dat te lang in ons koloniale verleden ontbrak.  

De meester en Margarita  / Orkater / De Nieuwkomers – Konvooi 
Uit het juryrapport: Konvooi levert met De meester en Margarita een imposante toneelavond af die op alle vlakken omverblaast. In een associatieve bad trip wordt de toeschouwer op speelse wijze geconfronteerd met boeiende filosofische denkstukken over waarheid en werkelijkheid. Het sinistere plezier spat van het podium in deze adembenemende muziektheaterervaring, waarin de waarheid wordt ontmanteld en twijfel en verwarring vervolgens vrolijk gerehabiliteerd worden. De meester en Margarita is een heerlijke nachtmerrie waar je niet uit wakker wilt worden. 

Salomonsoordeel / TG Ilay / Likeminds / Het Zuidelijk Toneel 
Uit het juryrapport: In Salomonsoordeel neemt theatermaker Ilay den Boer de toeschouwer mee in de morele dilemma’s die komen kijken bij het beoordelen van een asielaanvraag. Den Boer daagt zijn toeschouwers expliciet uit om ook de eigen morele standpunten te (durven) onderzoeken. Hij creëert daarvoor een open, intieme sfeer, waarin de verschillende perspectieven op subtiele wijze theatraal werden gemaakt. Salomonsoordeel is een belangrijke ethische denkoefening die je actief uitdaagt voorbij te gaan aan reflexen van makkelijke antwoorden en snel oordelen.  

Slachthuis vijf  / Theater Rotterdam / Erik Whien
Uit het juryrapport: Met Slachthuis vijf brengt regisseur Erik Whien bij Theater Rotterdam een verpletterend oorlogsverhaal op toneel. Met zijn heldere regiekeuzes en perfect gedoseerde acteursregie, bewijst Whien opnieuw één van de grootste regisseurs van nu te zijn. Door het ingeleefde spel klauwen de personages zich genadeloos in je vast. De voorstelling laveert tussen kleinmenselijk drama en het grote gebaar, doorbreekt schaamteloos de vierde wand en vuurt wonderbaarlijke toneelbeelden op de toeschouwer af die nog lang op het netvlies gebrand blijven. 

Trojan Wars / HNTJong / Het Nationale Theater / Noël Fischer 
Uit het juryrapport: Trojan Wars van HNTjong is een overrompelende monsterproductie die de toeschouwers vijf uur lang alle hoeken van het theater laat zien. In een rijgdraad aan rauw-poëtische dialogen, massale groepschoreografieën, abstracte bewegingssequenties en ingeleefde monologen bedienen de makers zich van alle registers van hun ambacht. Trojan Wars is een groot theaterfeest dat genadeloos onder je huid kruipt. Tegelijkertijd laten de makers zien hoe politiek gekonkel en machtsspelletjes oorlogen kunnen ontketenen. Trojan Wars is daarmee tijdloos én razend actueel.  

Winter/21/J.  / Ryan Djojokarso | LIBI
Uit het juryrapport: In Winter/21/J. onderzoekt choreograaf Ryan Djojokarso hoe giftige mannelijkheid zich manifesteert in de huidige samenleving. Djojokarso levert een artistiek krachtig en maatschappelijk zeer urgent theatraal document af. Op een indrukwekkende manier weet Djojokarso de cross-overs te leggen tussen de verschillende disciplines. Djojokarso zoekt verwarring op, durft te irriteren en weet dan op prachtige wijze ook te raken. Een wonderschone, rauwe ervaring, die ruimte schept voor confrontatie en ongemak en daarin grote waarde vindt. 

Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht  / Theateralliantie / Pieter Kramer
Uit het juryrapport: Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht is een fijne well made play die de toeschouwer meeneemt in de werkelijkheid van hoofdpersoon Christopher, een puberjongen op het autistisch spectrum. Regisseur Pieter Kramer pakt uit in uitbundige groepschoreografieën, maar zoekt ook expliciet de verstilling op. Het verhaal van Christopher wordt in deze voorstelling uiterst serieus genomen. Tegelijkertijd is het vintage-Pieter Kramer: een exorbitant acteursfeestje om je vingers bij af te likken. 

De Nederlandse Toneeljury 2021-2022 bestaat uit: 
Hadassah de Boer (voorzitter), presentator, programmamaker| Marjorie Boston, programmeur De Schuur en directeur RIGHTABOUTNOW INC.| Rehana Ganga, programmamaker Het Nationale Theater | Bram Jacobs, programmeur Parktheater Eindhoven | Sander Janssens, journalist NRC en Theaterkrant | Christiaan Mooij, artistiek coördinator Meervaart, regisseur | Fabian Pikula, programmeur Chassé theater | Marijke Schaap, stafdocent Master Creative Producing (AHK) | Dianne Zuidema, directeur Schouwburg Amstelveen. 

De Nederlandse Toneeljury over haar selectie van seizoen 2021-2022:

Een weelde aan aanbod 

Midden in de coronalockdown beloofden 425 gezelschappen, makers, theaters en belangenorganisaties eensgezind dat ze er zouden zijn als de zalen weer open mochten. Ze deden de belofte dat door de lockdown de waarde van de kunst niet verloren gaat. De belofte dat straks, als de zalen weer open zouden gaan, iedereen er weer staat. Dat men even vol moet houden, maar dat er straks weer veel moois, ontroerends en belangwekkends is te zien. Het was een belofte die voortkwam uit een oprechte noodzaak en de behoefte om in verbinding te blijven met het publiek. 

Dit seizoen laat zien dat de makers zich ruimschoots aan die belofte hebben gehouden. Het publiek kreeg een bloemrijk palet gepresenteerd aan uitgestelde voorstellingen en premières. De Nederlandse Toneeljury moest alle zeilen bijzetten om de hoeveelheid aan nieuwe producties, met veelal een beperkt aantal speelbeurten, te kunnen zien. Het was een weelde om weer uit een ruim aanbod te kunnen kiezen.  

De jury heeft de opdracht om een selectie te maken van de beste voorstellingen van het afgelopen seizoen. Het beste zien wij als inspirerende voorstellingen die ontstaan in de elkaar versterkende interactie van inhoud, vorm en uitvoeringskwaliteit. Met deze selectie toont de Nederlandse Toneeljury een bloemlezing van het mooie dat het Nederlands theater te bieden heeft. Een schoonheid die niet zelfgenoegzaam verblindt of verbloemt, maar één die prikkelt, ontregelt en de toeschouwer onderdompelt in verwondering. Een schoonheid die je raakt. 

De selectie is een ode aan de makers en het publiek die samen het theater maken. Laat de inhoud en de theatrale rijkdom van deze selectie het publiek verleiden om zich onder te dompelen in een theateravond vol schoonheid, troost, ontregeling, vermaak en verwondering. Deze keuze van de jury is zowel een terugblik op de belofte die werd ingelost als een aansporing voor het seizoen dat gaat komen.  

De Nederlandse Toneeljury 

Download de volledige juryrapporten hier.

Nominaties BNG Bank Theaterprijs 2021 – 2022 bekend!

De BNG Bank Theaterjury maakt vandaag de nominaties voor de BNG Bank Theaterprijs over het seizoen 2021-2022 bekend. De zes genomineerden zijn: Sheralynn Adriaansz / Likeminds met de voorstelling BEIGE, Performance collectief ROTOR / Veem House for Performance /  Schweigman&. met Erosion, Merel Severs / De Nieuwe Oost met Let me tell you something you already know, Ritzah Statia / RIGHTABOUTNOW INC. met Kibra Silensio,  Timo Tembuyser / Muziektheater Transparant & Festival Cement / in coproductie met Productiehuis Theater Rotterdam met Missa Mater Sola en Mathieu Wijdeven / Productiehuis Theater Rotterdam met Het Waarom Beantwoord.

De BNG Bank Theaterprijs 2022 gaat naar de beste voorstelling van seizoen 2021/2022. De winnaar ontvangt een bedrag van € 45.000 als bijdrage aan een nieuwe voorstelling of de herneming van de winnende voorstelling. De prijs wordt uitgereikt op de BNG Bank Theater Middag op vrijdag 2 september aanstaande tijdens het Nederlands Theater Festival 2022 in Theater Bellevue te Amsterdam. Hier presenteren de makers zichzelf en hun werk aan de sector. Na deze introducties maakt Mat Meijs, secretaris van het BNG Cultuurfonds, de winnaar van de BNG Bank Theaterprijs 2022 bekend.

Alle genomineerde voorstellingen zijn te zien tijdens het Nederlands Theater Festival van 1 t/m 11 september 2022. Houd onze website in de gaten voor speeldata en de start kaartverkoop.

Juryrapporten van de nominaties over seizoen 2021-2022:

Sheralynn Adriaansz / Likeminds – BEIGE
De jury: ‘In de zoektocht van Sheralynn Adriaansz naar haar Tanzaniaanse en Surinaamse roots stelt ze haar eigen vooroordelen over haar afkomst aan de kaak. Deze onewoman show is een meeslepende vertelling die humor inzet om een punt te maken; in wat voor wereld zal de ‘beige’ baby die haar personage draagt gaan opgroeien. Hier toont de actrice zich een charismatische performer die moeiteloos verschillende werelden neerzet met woord en stem. De fijne soundscape en popreferenties loodsen de kijker speels door de performance. Afwisselend luchtig en dan weer pure ernst. Adriaansz schetst op een boeiende manier het leven van een persoon van biculturele afkomst op zoek naar haar identiteit, maar deelt ook rake klappen uit aan haar overwegend witte publiek.’

Performance collectief ROTOR / Veem House for Performance /  Schweigman&.  Erosion
De jury: ‘In deze hypnotiserende performance wordt de ronddraaiende beweging afgepeld tot de pure essentie. De bewegingen zijn open en roepen associaties op over (on)afhankelijkheid, overgave en slijtage. De voorstelling is prachtig gecomponeerd en uitgekiend in een zelfgekozen inspanning van begin tot eind. In het monumentale decor en onder begeleiding van mystieke gitaarmuziek zien we twee mensen die elkaar nodig hebben, elkaar dragen en elkaar uitdagen in de zoektocht naar het zwaartepunt. De performance maakt indruk en nodigt het publiek uit zich over te geven aan de erosie van het bestaan.’

Merel Severs / De Nieuwe Oost – Let me tell you something you already know 
De jury: ‘In de fysieke performance Let me tell you something you already know weet Merel Severs met minimaal gebruik van theatrale middelen krachtige archetypes van mannen en vrouwen op het toneel te brengen. De beelden raken aan clichés, maar zijn ongelooflijk sterk door de ongeëvenaarde transformaties van Merel Severs als performer. Onbevreesd om persoonlijk te worden, pelt ze op basis van haar eigen ervaringen, het beeld en gedrag van de mens af. Hierin brengt ze een noodzaak die duidelijk voelbaar is bij het publiek. Severs is hard. Maar vooral voor zichzelf. Als muay thai bokser put ze zichzelf uit om de vergiftigde masculiniteit uit haar leven te verdrijven. Severs neemt geen slachtofferrol aan maar laat de kijker door de confronterende vorm van de performance voelen en reflecteren op diens eigen gedrag en ervaringen.’

Ritzah Statia / RIGHTABOUTNOW INC. – Kibra Silensio
De jury: ‘In Kibra Silensio confronteert Ritzah Statia op indringende wijze het publiek met de uitdagingen van haar generatie. Een lange stilte en een indringende blik werken ontregelend en doen het publiek smachten naar de belofte van het gigantische soundsystem en de lp’s die klaarliggen om afgespeeld te worden. De platen worden gedraaid en vormen de soundtrack van Statia’s verleden. De songs nemen je mee naar heftige herinneringen die ze met haar brede arsenaal aan dans- en mimetechnieken verbeeldt. Met als hoogtepunt een grootse lyp sinc op Show Me Love van Robin S. Statia gaat diep en geeft zich over aan de emoties die de herinneringen in haar oproepen. Dit schept ruimte voor de kijker om de nuances in haar kwetsbare verhaal te voelen. Per scène dwingt Statia het publiek een andere rol aan te nemen: de ene keer zijn we de spiegel, dan het raam, een ouder, haar vijand en dan weer haar beste vriend. De thema’s van de performance; mentale gezondheid, eigenwaarde en intimiteit worden verrassend en indringend gebracht en het geduld van het publiek wordt rijkelijk beloond.’

Timo Tembuyser / Muziektheater Transparant & Festival Cement in coproductie met Productiehuis Theater Rotterdam - Missa Mater Sola
De jury: Missa Mater Sola is een muzikale performance die raakt. Timo Tembuyser en zijn groep performers zingen en dansen een mis voor de moeder. Een ode aan het vrouwelijke, aan het leven in al haar zachtheid, nuance en meerduidigheid. Een zoektocht naar en een pleidooi voor harmonie en verbinding. De performers zijn sensitief, lijfelijk en vormen een open groep die met elkaar en het publiek vorm geven aan het verhaal over de moeder in ons allemaal. De uiteenlopende perspectieven van de diverse groep performers, de verschillende talen en vormtalen staan in dienst van dit verhaal en maken deze performance zeer gelaagd. De krachtige stemmen en de ademende fluit in prachtige nieuwe composities van Tembuyser, ontroeren. Missa Mater Sola doet een werkelijk voorstel voor een toekomstige wereld waarin non-binair denken de norm is.’

Mathieu Wijdeven/Productiehuis Theater Rotterdam – Het Waarom Beantwoord 
De jury: ‘In Het Waarom Beantwoord neemt Mathieu Wijdeven het publiek mee in zijn onderzoek naar zijn familiegeschiedenis in Suriname. Beeldmateriaal en audio geven een inkijk in zijn persoonlijke research en leiden tot een spannende vertelling waarin zijn eigen identiteit, zijn eerdere werk en familiegeschiedenis steeds meer vervlochten lijken te raken. Als Wijdeven een theatertekst van zijn betovergrootvader G. T. T. Rustwijk in handen krijgt, besluit hij het stuk uit 1911, dat destijds een kritiek op de Nederlandse welvaartcommissie in Suriname was, opnieuw op het toneel te brengen. Wijdeven, gevoed door het toneelstuk van zijn betovergrootvader, ontpopt zich als activist en zo ontstijgt de voorstelling het persoonlijke verhaal en wordt de vertelling universeel en zeer actueel. Zo weet Wijdeven op zachte, maar indringende wijze de gespannen koloniale relatie tussen Nederland en Suriname invoelbaar te maken.’

De BNG Bank Theaterprijs jury 2022 bestaat uit:
Miel van Teijlingen (voorzitter), Leonie Clement, Carole van Ditzhuyzen, Mark Fischer, Lieke Hillebrand, Richard Kofi, Jolie Vreeburg.

BNG Bank Theaterprijs
De BNG Bank Theaterprijs is in het leven geroepen ter stimulering van jong theatertalent tot 35 jaar, en is met een bedrag van 45.000 euro de grootste theaterprijs van Nederland. De winnaar kan met het bedrag de winnende voorstelling hernemen voor een tournee langs Nederlandse theaters en/of het investeren in een nieuwe productie.

Het BNG Cultuurfonds kiest voor een actieve aanpak van het stimuleren van jong talent. De BNG Bank Theaterprijs wil graag fungeren als springplank voor de meest veelbelovende theatermakers die op deze manier binnen het Nederlands Theater Festival extra aandacht krijgen. Alle theatermakers tot 35 jaar die met een voorstelling op tournee zijn in Nederland kunnen bij verrassing voor de prijs worden genomineerd.

Voorgaande winnaars van de BNG Bank Theaterprijs zijn:
Nastaran Razawi Khorasani (2021), Marte Boneschansker, Sonja van Ojen & Hendrik Kegels en Nastaran Razawi Khorasani (2020), Karlijn Kistemaker (2019), Eline Arbo (2018), Nineties Productions (2017), Eva Line de Boer (2016), BOG. (2015), Schwalbe (2014), Sadettin Kırmızıyüz (2013), Joeri Dubbe (2012), Ilay den Boer (2011), Sanja Mitrović (2010), Leen Braspenning (2009), Daniëlle van de Ven en Joëlke Sanderse (2008), Laura van Dolron (2007) en Keren Levi (2006).

Fotografen: Jean van Lingen, Khémor Statia, William van der Voort, Sam Scheuermann, Bart Grietens, Delphine Le Bon, Birgit Welink.

 

 

Sluiten

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!