Kies jouw festivalroute Kun je niet kiezen uit al het moois dat het Nederlands Theater Festival te bieden heeft? Hoeft ook niet. Speciaal voor deze editie hebben we drie festivalroutes samengesteld. Elke route neemt je mee langs voorstellingen die een thema, makers of artistieke signatuur delen. Zo ontdek je verschillende producties, podia en makers én […]
Maarten van Hinte opent NTF 2026: ‘Het theater is samenkomen’
Met een bevlogen Staat van het Theater heeft theatermaker, schrijver en regisseur Maarten van Hinte op donderdag 3 september het Nederlands Theater Festival 2026 geopend. In Meervaart Theater, waar de opening voor het eerst plaatsvond in Amsterdam Nieuw-West, sprak hij over theater als plek van ontmoeting, verandering en verzet: live, rechtstreeks en zonder iets tussen de verteller en de luisteraar.
De kracht van samenkomen
Wat is theater eigenlijk? Voor Van Hinte ligt de essentie niet in een gebouw of systeem, maar in het samenkomen:
“Op één plek, in één ruimte, bij elkaar zijn om verhalen te delen. Samenkomen in één moment, één gedeeld moment, right about now, op één plek, met elkaar, naast elkaar, met niets tussen het vertellen en het luisteren.”
In een wereld waarin algoritmes steeds vaker bepalen wat we zien en horen, schuilt juist daarin de superkracht van theater. Een live ontmoeting kan volgens Van Hinte niet worden gemanipuleerd, gecensureerd of weggefilterd:
“Er kan nu even geen enkel algoritme, bot of provider tussen ons komen. Dat is een superkracht. Live and direct.”
Hiphop als bron en houding
Van Hinte nam het publiek mee naar zijn eigen bron: hiphop. Niet alleen als kunstvorm, maar als houding. Hiphop betekent voor hem besluiten dat je gehoord moet worden. Het is de cypher waarin iedereen gelijk is, verhalen worden gedeeld en call and response vanzelfsprekend is. Het is solidariteit, beweging en joy.
Vanuit die gedachte sprak hij over diversiteit en inclusie in het Nederlandse theater. Hoewel er de afgelopen decennia veel is veranderd, loopt het culturele veld volgens hem nog altijd achter op de samenleving. Diversiteit zou daarom geen beleidsdoel of afvinklijst moeten zijn, maar een artistiek uitgangspunt:
“Diversiteit betekent nieuwe stemmen toelaten, nieuwe verhalen omarmen, zeker. Maar het begint met erkennen dat je hele culturele ‘traditie’ hybride is, en dat je gevormd bent door de mensen die je onderdrukt hebt.”
Werkelijke inclusie vraagt bovendien om meer dan iemand de ruimte geven om te spreken. Het betekent ook daadwerkelijk luisteren: “Een verhaal wordt universeel wanneer de luisteraar de moeite neemt om zichzelf erin te vinden.”
Ruimte voor nieuwe makers
Van Hinte vroeg daarnaast aandacht voor iedereen die theater achter de schermen mogelijk maakt: producenten, bouwers, stagiaires, marcommedewerkers, kaartverkopers, koks en kostuummakers. Mensen die misschien niet zelf op het podium staan, maar onmisbaar zijn voor het gedeelde moment dat daar ontstaat.
Ook stond hij stil bij het tekort aan plekken waar nieuwe theatermakers zich kunnen ontwikkelen en meters kunnen maken. Zonder nieuwe stemmen en nieuw publiek bloedt het veld volgens hem langzaam dood. Juist laagdrempelige podia en productiehuizen kunnen als vliegwiel dienen voor de noodzakelijke verandering.
Van Hinte sloot zijn Staat van het Theater af met een oproep aan het hele veld om in beweging te blijven:
“So let’s move. Keep moving. Don’t stop. Whatever happens, keep moving!”
Lees en kijk De Staat van het Theater terug
Benieuwd naar de volledige Staat van het Theater van Maarten van Hinte? Lees de speech terug of bekijk de registratie van de opening.